پاسخ به نظر خواننده عزیز آقا/خانم عباسی در مورد مواجهه با گرگ و خطرات کوهستان سهند

سؤال: سلام، میشه لطفا در یک پست در مورد مواجهه با گرگها و تجربیاتتون بگید، کوهستان های سهند چه خطراتی از این قبیل دارد؟

جواب: سلام. ببینید به طور کلی آمار گونه های حیات وحش همزمان و هماهنگ با آمار پوشش گیاهی به شدت پایین آمده است. البته این مطلب را نه بر اساس آمارهای علمی بلکه بر اساس مشاهدات عینی و مطالعات میدانی عرض می کنم. علت آن هم شکار بی رویه، عدم کنترل واقعی (نه بر روی کاغذ و گزارشات رسانه ای)، تخریب زیستگاههای جانوری و گیاهی به صورت چرای بسیار بی رویه هم از لحاظ مدت زمان استفاده از مراتع و هم از لحاظ آمار چندین برابر ظرفیت آن، سوزاندن پرحجم گونها، شخم زدن غیرقانونی و عوامل دیگر می باشد. آنچه که در یک نگاه کلی می توان گفت این است که مکان زندگی حیات وحش را به شدت تنگ کرده ایم و تقریبا مجالی برای نفس کشیدن آن باقی نگذاشته ایم.
تناوب مشاهده حیوانات وحشی خیلی کم شده است. البته باید توجه داشته باشید که حیوانات به طور طبیعی همیشه از انسان فاصله می گیرند؛ به خصوص وقتی که گروهی حرکت می کنید. به همین خاطر سعی کنید هیچگاه تنها به کوه نروید و این نه تنها به خاطر امنیت در برابر حمله بلکه به خاطر خیلی از مسائل امنیتی دیگر است.
نکته ای که به خصوص باید رعایت کرد این است که باید مواظب باشید تا به محل زندگی و لانه حیوانات نزدیک نشوید به ویژه هنگام جفتگیری و زاد و ولد که ممکن است خطر حمله را به صد در صد برساند. حیوانات به هنگام داشتن توله برای دفاع از آنها به صورت انتحاری دست به هر کاری می زنند.
تجربه شخصی بنده در مورد گرگها حتی در مواردی که تنها بوده ام این است که مورد حمله قرار نگرفته ام بلکه حتی در مواردی که نزدیک به هم بوده ایم به سرعت فاصله گرفته اند. اما توجه داشته باشید که نه حمله ی حتمی یک اصل است و نه عدم حمله! عوامل واقعا بیشماری در رفتار حیوانات و کل آفرینش وجود دارد که توضیح آن در این مقال نمی گنجد اما نگاه شخصی بنده این است که وقتی کل آفرینش را از سنگ و جماد گرفته تا گیاه و حیوان و انسان با شعور بدانیم در آن صورت وارد فازهای رفتاری و عکس العملی دیگری خواهیم شد که می توان نتایج آن را به عینه مشاهده کرد. یقینا نوع نگاه و سطح شعور و آگاهی هر شخص و عمل او عکس العمل و رفتار طبیعت با او را تعیین می نماید. بنابراین ممکن است بینهایت رفتار و وضعیت داشته باشیم. فرق می کند که انسان به روی طبیعت و آفرینش زیبا سلاح و شمشیر بکشد یا اینکه خود را جزئی البته مهم از آن دانسته و به عنوان اشرف مخلوقات پدرانه و مادرانه مواظبش باشد.
یکی از توصیه های سرخپوستان در فصل بهار این است که "مادر طبیعت باردار است و مواظب قدمهایتان و همه چیز باشید". در حقیقت همیشه باید مواظب بود. اگر این عالم و طبیعت محضر "او"ست پس قدم به قدم باید مواظب باشیم. نوع نگاه و رفتار شما مسلما رفتار دیگران را رقم خواهد زد. بنده طبیعت را از عقرب و مارش گرفته تا گرگ و خرس آن دوست دارم و می دانم که هر وقت در طبیعت هستم بنده به حریم آنها پاگذاشته ام و مهمان آنها هستم پس باید حرمت نیز نگه دارم. حالا حمله ای هم اتفاق افتاد بالطبع باید سعی در اجتناب نمود و اگر چاره ای نبود باید دفاع کرد. همیشه مسائل اینقدر شاعرانه هم نیستند!
تنها تهدید عمده در بهار و تابستان خطر سگهای گله است که به خاطر انسیت با انسان جسارت خیلی زیادی دارند. در این مورد نیز اولا نباید فرار کنید و ثانیا هیچگاه به حریم آنها نزدیک نشوید. حریم سگهای گله گوسفندان و اموال صاحبشان است که اگر ناخودآگاه نیز نزدیک شده اید بلافاصله مسیرتان را عوض کنید تا از محدوده حفاظتی آنها خارج شوید. حیوانات به حقوق و تکالیفشان پایبندند و بیشتر از آن تعقیبتان نمی کنند؛ اما هنگام دور شدن چرخش صدوهشتاد درجه ای نکنید یعنی پشت نکنید بلکه با یک زاویه ملایم مسیرتان را کج کنید تا از محدوده خارج شوید. نکته آخر اینکه هیچگاه در هیچ شرایطی "نترسید" چون حیوانات بلافاصله می فهمند و فرار نکنید. هر رویارویی یک مبارزه است که لزومی به درگیری فیزیکی نیست و می تواند با بکارگیری نیروهای روانی، بازدارندگی متکی به شعور و تعدیل قدرت، بدون درگیری، خاتمه یابد!
تنها خطری که بنده مشاهده می کنم خطر انسان برای طبیعت است و لاغیر! متأسفانه در حال حاضر کوهستان سهند، که منشأ زندگی و حیات ماست، در شرایط نیمه جان، وخیم و اضطراری است.
موفق باشید. علیرضا رشیدفر